ติดโซล่าเซลล์โรงงาน คุ้มไหม คืนทุนกี่ปี
ภาพประกอบ
คำถามแรกที่เจ้าของโรงงานถามเกือบทุกคนคือ "ติดแล้วกี่ปีคืนทุน" คำตอบสั้น ๆ คือโรงงานที่เดินเครื่องช่วงกลางวัน ส่วนใหญ่คืนทุนได้ภายใน 3–5 ปี แต่ตัวเลขของแต่ละที่ต่างกันได้มาก ขึ้นกับ 3 เรื่องด้านล่างนี้
3 เรื่องที่ตัดสินว่าคุ้มหรือไม่คุ้ม
1. ไฟที่ใช้ช่วงกลางวันมีสัดส่วนเท่าไร
แผงโซล่าผลิตไฟได้ช่วงประมาณ 8 โมงเช้าถึง 4 โมงเย็น ไฟที่ผลิตได้ในช่วงนี้ ถ้าโรงงานใช้เองทันที ก็คือค่าไฟที่ไม่ต้องจ่ายการไฟฟ้า โรงงานที่เดินเครื่องกะเช้าเป็นหลัก มักใช้ไฟกลางวัน 60–80% ของทั้งหมด ซึ่งเป็นกลุ่มที่คุ้มที่สุด
ถ้าโรงงานเดิน 24 ชั่วโมง ก็ยังคุ้ม แต่ระบบจะลดได้แค่ส่วนกลางวัน ส่วนกลางคืนยังต้องซื้อไฟเหมือนเดิม
2. ค่าไฟต่อหน่วยที่คุณจ่ายจริง
ค่าไฟเฉลี่ยงวดกันยายน–ธันวาคม 2569 อยู่ที่ 3.95 บาทต่อหน่วย ยังไม่รวม VAT แต่โรงงานแต่ละที่จ่ายจริงไม่เท่ากัน ขึ้นกับประเภทผู้ใช้ไฟและอัตรา TOU
วิธีที่แม่นที่สุดคือเอายอดเงินในบิล หารด้วยจำนวนหน่วยที่ใช้ จะได้ตัวเลข "บาทต่อหน่วย" ของโรงงานคุณเอง ตัวเลขนี้ยิ่งสูง ยิ่งคืนทุนเร็ว
3. หลังคาพร้อมแค่ไหน
ระบบ 100 kWp ใช้พื้นที่หลังคาประมาณ 500–600 ตารางเมตร หลังคาเมทัลชีทของโรงงานส่วนใหญ่ติดได้ แต่ถ้าหลังคาใกล้หมดอายุ หรือมีแผนรื้อซ่อมใน 2–3 ปี ควรทำหลังคาก่อนติด เพราะรื้อแผงออกแล้วติดใหม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่ม
ตัวอย่างคำนวณ: โรงงานค่าไฟเดือนละ 150,000 บาท
สมมติโรงงานเดินเครื่องกลางวัน ใช้ไฟช่วงกลางวัน 70% ค่าไฟเฉลี่ย 4.18 บาทต่อหน่วย (รวม VAT)
| ไฟที่ใช้ต่อเดือน | 150,000 ÷ 4.18 ≈ 35,900 หน่วย |
|---|---|
| ส่วนที่ใช้ช่วงกลางวัน (70%) | ≈ 25,100 หน่วย/เดือน |
| ขนาดระบบที่เหมาะ | 25,100 ÷ (30 วัน × แดด 4 ชม.) ≈ 209 kWp |
| งบประมาณโดยประมาณ | 209 kWp × 20,000 บาท ≈ 4.2 ล้านบาท |
| ไฟที่ผลิตได้ต่อปี | 209 × 4 ชม. × 365 วัน ≈ 305,000 หน่วย |
| ค่าไฟที่ลดได้ต่อปี | 305,000 × 4.18 ≈ 1.28 ล้านบาท |
| คืนทุนโดยประมาณ | 3.3–3.7 ปี |
ช่วง 3.7 ปีคือกรณีที่ผลิตไฟได้น้อยกว่าที่คาดราว 10% เช่น หลังคามีเงาบางส่วน หรือทิศไม่ดีนัก ตัวเลขทั้งหมดเป็นการประมาณสำหรับระบบที่ไม่มีแบตเตอรี่ ราคาจริงขึ้นกับหน้างาน
แผงโซล่ามีอายุใช้งาน 20–25 ปี ถ้าคืนทุนในปีที่ 4 ที่เหลืออีกเกือบ 20 ปีคือค่าไฟที่ประหยัดได้ล้วน ๆ
เรื่องที่มักถูกมองข้าม
- อัตรา TOU ถ้าโรงงานใช้อัตรา TOU ไฟช่วง On-Peak (9 โมงเช้าถึง 4 ทุ่ม วันจันทร์–ศุกร์) แพงกว่าช่วงอื่น และช่วงเวลานี้ทับกับเวลาที่แผงผลิตไฟได้เกือบทั้งหมด ไฟที่ผลิตได้จึงมีค่ามากกว่าค่าเฉลี่ย
- ค่าความต้องการพลังไฟฟ้า (Demand Charge) โซล่าช่วยลดได้บ้าง แต่ไม่ควรนับเป็นเงินที่ประหยัดได้แน่นอน เพราะวันที่ฟ้าครึ้มตอนเครื่องเดินหนัก ค่า Demand ก็ยังขึ้นได้ ตัวเลขในตัวอย่างข้างบนจึงไม่ได้นับส่วนนี้
- ไม่ขายไฟคืน ระบบโรงงานส่วนใหญ่ออกแบบให้ใช้ไฟเองทั้งหมด ไม่ส่งไฟย้อนกลับเข้าระบบการไฟฟ้า ขนาดระบบจึงต้องพอดีกับไฟที่ใช้กลางวัน ใหญ่เกินไปก็เสียเปล่า
- การดูแลหลังติดตั้ง แผงที่มีฝุ่นหนาผลิตไฟได้น้อยลง ควรมีคนดูตัวเลขการผลิตทุกเดือน จะรู้ทันทีถ้าระบบผลิตได้ต่ำกว่าที่ควร
โรงงานแบบไหนที่อาจยังไม่คุ้ม
- เดินเครื่องกะดึกเป็นหลัก กลางวันใช้ไฟน้อย
- เช่าอาคารอยู่ และสัญญาเช่าเหลือไม่ถึง 5 ปี
- หลังคาใกล้หมดอายุ และยังไม่มีแผนซ่อม
ถ้าเป็นกรณีเหล่านี้ ไม่ได้แปลว่าติดไม่ได้ แต่ต้องคำนวณละเอียดกว่าปกติ บางที่อาจเหมาะกับระบบเล็กกว่าที่คิด หรือรอให้หลังคาพร้อมก่อน
อยากรู้ตัวเลขของโรงงานคุณ
ส่งบิลค่าไฟย้อนหลังมาให้ดูได้ ทีม SOL Synergy จะคำนวณขนาดระบบ ค่าไฟที่ลดได้ และระยะคืนทุนจากตัวเลขจริงของคุณ ถ้าคำนวณแล้วไม่คุ้ม ก็จะบอกตรง ๆ
แหล่งอ้างอิง
- อัตราค่าไฟเฉลี่ยงวด ก.ย.–ธ.ค. 2569: แนวหน้า, 24 ก.ค. 2569
- ข้อมูลค่า Ft จากสำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน: erc.or.th
ส่งบิลค่าไฟมาให้ทีมคำนวณฟรีรู้ขนาดระบบ ค่าไฟที่ลดได้ และระยะคืนทุนของที่คุณเอง
ส่งบิลให้ทีมคำนวณ